Gemeente Westerlo
Gemeentehuis van Westerlo. Het kasteel van gravin Jeanne de Merode werd in 1910 opgetrokken in de Brabants-gotische stijl van de 16e eeuw. Het werd gebouwd volgens plan van de Leuvense architect Langerock. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het kasteel ingenomen door de Duitsers. Later diende het als rustoord voor bejaarde priesters. In 1972 kocht de gemeente het kasteel en richtte het in als gemeentehuis en als cultureel centrum.
Auteur: nijs9
Meer informatie
Gemeentehuis

Nieuwrode
Auteur: VCD
Meer informatie
Dorp

Erfgoed
De huidige kerk werd opgetrokken in de 15de-16de eeuw in de typische Demergotiek. Ze is grotendeels gebouwd in de roestbruine ijzerzandsteen die ter plaatse werd gewonnen. Latere aanpassingen zijn in baksteen. De kerk ligt centraal in een rustiek dorp in de Demervallei, met wandelwegen naar de Hagelandse heuvels. De oude ijzerzandstenen omheiningsmuur rond de begraafplaats is bewaard. Het interieur bezit een aantal 16de en 17de eeuwse beelden, vier schilderijen uit de 18de en 19de eeuw en een gerestaureerd Colin-orgel. De glasramen zijn eind 19de en begin 20ste eeuw ontworpen. Het middelste glasraam "de genadestoel" is van Stalins uit Antwerpen en is gedateerd met 1917. Verder zijn er drie schilderijen van War Van Overstraeten (meester van het animisme) aan de kerk geschonken. De geschiedenis van de kerk is uitgebreid gedocumenteerd dankzij de Witheren van de abdij van Averbode, die in Testelt de dienst uitmaakten.
Auteur: Wizpr.guide
Meer informatie

Kapel van de Maarschalk
Kapel van De Maarschalk De kapel van de Maarschalk werd opgericht ter nagedachtenis van veldmaarschalk Jan-Filips-Eugeen de Merode, heer van Herselt en Westerlo (1674-1732). Als onderdeel van de bossen van de Merode werd de kapel in 2004 aangekocht door de Vlaamse landmaatschappij. Delen van het domein werden doorverkocht aan verschillende partners die het als natuur- en recreatiegebied beheren. Natuurpunt werd onder andere eigenaar van deze kapel. De kapel is geklasseerd als monument. Ze dateert uit de achttiende eeuw en is toegewijd aan Maria. De bouwstijl is vereenvoudigd laatbarrok met classicerende inslag. Dit soort kapel is zeldzaam in de omgeving. Door de ligging in het centrum van Bergom en langs de recreatief belangrijke Diestsebaan kan de kapel een ontmoetingsplaats worden voor bewoners en passerende recreanten. De drie eigenaars van de kapel en de omliggende grond, de gemeente Herselt, de N.V. Genicro en Natuurpunt kwamen overeen om deze site te herstellen en op te waarderen. Nieuwe groenaanplantingen en rustbanken werden voorzien. De heemkring Ansfried is bereid het interieur van de kapel te onderhouden en gaf advies bij de buiteninrichting. Het project werd uitgevoerd in overleg met Monumenten en landschappen. Een mooi voorbeeld van samenwerking tussen verschillende verenigingen en overheden. Op deze manier wordt het cultureel erfgoed van deze mooie streek bewaard. Lindebomen Kleinbladige linde of winterlinde werd traditioneel bij kapelletjes aangeplant. De status van de lindeboom dateert al uit voorchristelijke tijden. De Germanen en Kelten hadden een diepe verering voor bomen. In de lindeboom woonde de Germaanse godin Freya. Die moest echter, bij de komst van het christendom haar koffers pakken en haar woonplaats afstaan aan Maria. Nog heel lang leefde de boomcultus sterk in het volksgeloof en werden er op belangrijke plaatsen linden en eiken aangeplant. Een linde heeft hartvormige bladeren. In het voorjaar kan je de bloesem plukken voor thee. De bomen kunnen honderden jaren oud worden. Bron; informatiepaneel Natuurpunt
Auteur: Eddy&Rita
Kapel

Kempens Wielermuseum
Zeer aan te bevelen museum voor alle mensen met een hart voor wielrennen en in het bijzonder voor oud-wielrenners die in de jaren 60 en 70 gekoerst hebben.De kans is groot dat je hier oud collega's tegen het lijf loopt en nostalgisch wordt bij het ophalen van herinneringen uit die tijd.Niet enkel de carrière van Kempense wielergrootheden wordt hier in beeld gebracht met foto's en hun materiaal,maar nu ook meer en meer van andere bekende renners uit België en Nederland.
Adres: Kempens Wielermuseum
Dorp 1 - 2288 Bouwel
Openingsuren:
dinsdag en donderdag van 1330 tot 1730 u of op afspraak via Sus Verhaegen, tel. 0475 29 74 14.
Inkomprijs: gratis
Info op 26.06.2022: Voorlopig is het wielermuseum gesloten voor publiek.
CONTACT
tel.
GROBBENDONK - (Uit Het Nieuwsblad 08.06.2021)
Het Kempens Wielermuseum van Suske Verhaegen (73) gaat later dit jaar verhuizen. De collectie krijgt een nieuwe plaats in de lokalen die momenteel gebruikt worden door de gemeentelijke toeristische dienst op het Astridplein in Grobbendonk. De Dienst Toerisme verhuist naast het gemeentehuis, zodat er ruimte vrijkomt.
Marc Peeters
Dinsdag 8 juni 2021 om 18:43
Auteur: Bert 2
Museum

Kapellekesboom
HERENTHOUT - De Kapellekensboom is een uitzonderlijke boom. Dat werd bevestigd door de erkenning van de boom als beschermd monument. Recent kreeg de linde ook de titel 'ZEN-monument'. De erkenning tot 'Zonder Economisch Nut'-monument gebeurde door het Agentschap Onroerend Erfgoed Antwerpen. De Kapellekensboom kreeg deze erkenning omdat hij geen economisch nut heeft en bovendien goed zichtbaar is vanaf de openbare weg en permanent toegankelijk is voor het publiek. De erkenning kwam er naar aanleiding van het project "buitengewone plekjes", waarbij de Antwerpse regionale landschappen en Landschapspark Zuidrand met een groene bezem doorheen 50 verrommelde plekjes in onze provincie gingen. De Kapellekensboom werd aangeduid als één van de buiten-gewone plekjes en kreeg deze zomer een opknapbeurt. Tegelijkertijd werd de linde grondig geïnspecteerd. Om het beheer van deze uitzonderlijke boom ook in de toekomst te garanderen, besliste het college om een beheersplan op te maken. De erkenning als ZEN-monument is goed nieuws voor onze gemeente, maar ook voor de linde. Door de erkenning als ZEN-monument krijgt de gemeente subsidies voor het onderhoud van deze uitzonderlijke linde, indien het onderhoud in een beheersplan wordt opgenomen. De uitwerking van dit beheersplan laat dan ook niet lang op zich wachten. Nog dit najaar zitten het Agentschap Onroerend Erfgoed, Regionaal Landschap en de gemeente rond de tafel om het beheersplan op punt te stellen en zo de toekomst van onze uitzonderlijke boom te garanderen. Kapellekensboom kan je bewonderen aan het bos, vlak bij sporthal Het Kapelleke.
Auteur: Eddy&Rita
Boom

Lindendreef Abdij van Tongerlo
De lindendreef voor de Abdij van Tongerlo is ongeveer 340 jaar oud. De bomen zijn nog springlevend, maar door hun grote kronen op holle stammen, scheurt er af en toe een gesteltak of zelfs een hele boom open. Enkele bomen die een groot risico liepen om open te scheuren of om te vallen, werden nu al een eerste keer onder handen genomen.
Auteur: Dromos
Boom

Kasteel Van Horst
Startpunt van onze tocht is het kasteel van Horst in Sint-Pieters-Rode, waar de figuur van de Rode Ridder zijn oorsprong vindt. Het kasteel is zeer goed bewaard gebleven. Met de bouw ervan werd ergens in de 13e eeuw begonnen, eerst als boerderij en later als waterburcht. Rond het kasteel liggen mooie, rustieke visvijvers en er worden vaak evenementen georganiseerd.
Auteur: Dirk D.
Kasteel

De Stroopop
Gezellige taverne/restaurant met groot terras en speeltuin. Zéér uitgebreide bierkaart! Tussen de bossen in Halle-Zoersel, in een oase van rust, bevindt zich de stroopop. Een gezellige taverne met eerlijk eten, een uitgebreide bierkaart en een vlotte snelle bediening In de zomer kan u terecht op ons prachtig terras, in de winter bij de warme haard. Ook aan de kleinsten wordt gedacht. Deze kunnen naar hartelust ravotten in onze avontuurlijke speeltuin. U kan bij ons terecht voor een heerlijke maaltijd en een frisse pint bier. De stroopop staat bekend voor: heerlijke grillgerechten, een enorme bierkaart met geregeld nieuwe aanraders, een leuke speeltuin voor de kleinsten, een gelegenheidszaal, een vriendelijk tof team!
Auteur: aussie1626@gmail.com
Restaurant

Kasteel de Merode
Kasteel met middeleeuwse donjon, 16de-eeuwse uitbreiding en 17de-eeuwse en 19de-eeuwse aanpassingen, nauw verbonden met de geschiedenis van de gemeente en gelegen op de noordelijke oever van de Grote Nete. Waterburcht ontstaan en gegroeid rond een "heerlijke" versterking met donjon of woontoren, gelegen aan de rand van een beboomd park (circa 60 hectare) met vijvers, gazons, dreven, wandelpaden, een symmetrische Franse tuin en een minder formeel Engels park van elkaar gescheiden door de Grote Nete. De ligging van het kasteel gaat terug op een strategische site, namelijk een zandige opduiking in de moerassen ten noorden van de Grote Nete; archeologische bewijzen voor een Gallo-Romeinse of Frankische nederzetting zijn niet aanwezig.
Auteur: Onroerend Erfgoed Vlaanderen
Kasteel

Boerenkrijg
Toen de Fransen in 1794 de macht grepen in de zuidelijke Nederlanden troffen ze allerlei onpopulaire maatregelen, waaronder
de verplichte legerdienst. De bevolking was het hiermee absoluut niet eens en de ontevredenheid nam toe. Dit resulteerde vanaf 1798 in een opstand, de Boerenkrijg. Twee van de belangrijkste leiders van deze opstand waren inwoners van Westerlo. De Boerenkrijg
was kort maar hevig. Na twee maanden leden de boeren een definitieve nederlaag in Hasselt, toen op 5 december 1798 de sansculotten de boeren omsingelden nabij het kapelletje van Hilst. Op het voorplein van de abdij van Tongerlo staat de zogenaamde Boerenkrijgschuur, een tiendschuur uit 1618. Ze kreeg die naam omdat de boeren (brigands) hier in het geheim zouden vergaderd hebben.
Auteur: RouteYou Route Generator
Historische gebeurtenis

Olen
In 1994 bestond het dorpje Olen 1000 jaar. Ter gelegenheid daarvan verscheen het Suskje en Wiske verhaal De pottenproever in een speciale vorm. In de pagina's met extra informatie is terug te vinden dat de pot met de drie oren, waar het verhaal om draait, nog steeds bestaat in Olen: er zijn er zelfs drie! Er wordt ook verteld dat het verschijnsel niet onbekend is, er scheen zelfs een wet te zien die het verplicht stelde om bier te tappen in een pot met drie oren!
Auteur: Dromos
Dorp

Het fort van Oelegem
Het fort van Oelegem heeft een trapeziumvormige opbouw omringd door een 40-50 m brede gracht. Het oppervlak bedroeg ca. 20 hectare. Het fort is een zogenaamd eerste orde fort (evenals Koningkshooikt) met een hogere bewapening en vuurkracht dan de tweede orde forten (zoals Breendonk, Broechem, Ertbrand, e.a.). Het fort is gebouwd uit ongewapend beton en moest bestand zijn tegen 21 cm kaliber. Gekozen werd voor ongewapend beton doordat men op grond van onjuiste interpretatie van testen werd aangenomen dat gewapend beton niet beter was. Na de belegering van Port Arthur in 1905 werd de betonsamenstelling aangepast door een hoger cementgehalte om weerstand te kunnen bieden aan 28 cm geschut. Kort voor de Eerste Wereldoorlog ontwikkelden de Duitsers echter geschut waartegen het ongewapend beton onvoldoende weerstand bood. Dat was het 30,5 cm Motor-Mðrser M1 afkomstig van Skoda in Oostenrijk. Dit had een voor die tijd zeer hoge doorboring en was gemakkelijk via tractoren te vervoeren. Daarnaast ontwikkelde Krupp een 42 cm mortier (Dikke Bertha) die een projectiel van 1000 kg 9 km ver kon schieten.
Auteur: Eddy&Rita
Burcht

Torenhof
Gelegen recht tegenover de Norbertijnenabdij van Tongerlo, een domein van 2,5 hectare. Geniet op de "lekwei" van een huisbereid ijsje, gemaakt van de melk van de koeien die grazen op de gronden rond de abdij. De lekwei is open van april tot september. Binnen in de zaak vloeit het Tongelse abdijbier rijkelijk en serveert men ook een Westelse Flierefluiter en ambachtelijke koffie van Mokapi uit Veerle. Bezoek ook de bakkerswinkel. Daar worden artisanale kazen, melk, boter en abdijbrood verkocht.
Auteur: Toerisme Provincie Antwerpen
Restaurant

Provinciaal Groendomein Vrieselhof
In kasteeldomein Vrieselhof, gelegen in de vallei van het Grote Schijn, illustreren drie mooie wandelingen (1,5, 2 of 3 kilometer) de veelzijdigheid van dit natuurgebied. Je vindt er ook een pad voor rolstoelgebruikers en een bosleerpad. Het imposante neorenaissance kasteel huisvest het provinciaal bibliotheekcentrum. In het bezoekerscentrum lopen geregeld thematentoonstellingen. Er vertrekken ook diverse wandelingen, al dan niet met gids. Taverne De Remise, gevestigd in het oude koetshuis, stilt je honger en dorst.
Auteur: Toerisme Provincie Antwerpen
Natuurpark

Abdij van Tongerlo
Een eeuwenoude lindendreef voert je naar het indrukwekkende binnenplein van de Abdij van Tongerlo. Bekijk de permanente expo in de tiendschuur voor een blik achter de schermen van de abdijgemeenschap. In de abdijkerk vind je de oudste en best bewaarde replica van het Laatste Avondmaal van Leonardo Da Vinci. Een 16de-eeuws meesterwerk boordevol intrigerende details.
Bekijk de toegankelijkheidsfiche.
Auteur: Toerisme Provincie Antwerpen
Abdij

Het Trammeke (Westerlo)
Het Trammeke aan de Lange Brug op het Riet is een oude, unieke mobiele dam op de Grote Nete, gebouwd in 1874. Met het Trammeke kon het waterpeil van de Grote Nete geregeld worden zodat landbouw op de aanpalende velden mogelijk was en de weilanden konden bevloeid worden om twee hooibeurten per jaar te hebben. Het water uit de Nete bracht immers vruchtbaar slib mee. Tegelijkertijd kon ook met een duikerssysteem de kasteelvijver gevuld en gespoeld worden. Ook voor het transport van ijzererts op de Grote Nete had het Trammeke haar nut. Het Trammeke zorgde voor een voldoende hoge waterstand. De boten werden door boottrekkers of door paarden stroomopwaarts getrokken. Bij de opkomst van kunstmest verloor het bevloeiingssysteem zijn nut. Het sluis- of stuwsysteem is nog grotendeels intact. Het werd in 1999 geklasseerd als industrieel, archeologisch monument.
Auteur: Jan Rymenams
Sluis

Alsberg
Beklimmingscode van RouteYou : E_4_d
Lengte : 1.1 km
Stijging : 50 m
Gemiddelde hellingsgraad : 4 m / 100 m - 4.04 %
Maximale hellingsgraad : 6.67 %
Auteur: Cols&Climbs@RouteYou
Helling

(WOII) De Rijksmiddelbare School: een beladen oorlogsverleden
Weinigen weten dat Jef Van de Wiele, de leider van DeVlag, één van de meest rechtse bewegingen, voor de Tweede Wereldoorlog leerkracht was aan de Rijksmiddelbare School van Aarschot. DeVlag, afkorting voor de Duits-Vlaamse Arbeidsgemeenschap werd in 1936 door Van de Wiele gesticht als een vereniging met culturele banden met Duitsland. Maar in de lente van 1941 werd DeVlag omgevormd naar een aan de SS ondergeschikte, racistische, jodenhatende organisatie en met de bedoeling om Vlaanderen (België) te laten opgaan in een Groot-Germaansch Rijk. Van de Wiele werd tijdens zijn jaren als leraar in de school gezien als een gewaardeerd collega, aangenaam in de omgang en een boeiend verteller.
Bij de bevrijding werden de verscheidene Aarschotse scholen door het ‘verzet’ gebruikt om al dan niet vermeende collaborateurs samen te brengen. De Witte Brigade en de Nationale Koninklijke Beweging voerden hun gevangenen af naar de ‘Colmajen’. De taferelen van geweld en vernedering die zich daar voordeden waar zeker niet fraai. Zo werden ‘zwarte’ vrouwen de haren afgesneden en voor de vensters van de school ‘tentoongesteld’. Ze moesten schreeuwen: ‘Ik ben een Duitse hoer.’
Auteur: Toerisme Aarschot
Oorlog

Stedelijk Museum Aarschot
Wil je een beeld krijgen van het ambachtelijke Aarschot vanaf het midden van de 19de eeuw tot aan de Tweede Wereldoorlog? Stap dan het Stedelijk Museum binnen. Het museum ontstond in 1939, in een periode dat steeds meer mensen konden profiteren van een opkomende welvaart, maar waarin ook de huisnijverheid begon te tanen. Tastbare herinneringen zijn er in scène gezet met beeld en geluid.
Je ziet en hoort hier een getuigenis van marktzanger Rik Viool en je krijgt een levendige indruk van de typische familiebedrijfjes waarvoor Aarschot in de regio bekend was: schoenmakerijen, messenateliers en klompenwerkplaatsen. Het centrumstadje vervulde ook een belangrijke functie als drukkerij en uitgever van lokale bladen. Maar ook het landelijk en rijk religieus leven komt aan bod. Aangrijpend zijn de taferelen die de verwoesting van Aarschot in de eerste oorlogsdagen van 1914 voorstellen.
Auteur: Jan Rymenams
Geschiedkundig museum

Een arend op het stadhuis
De mural op het stadhuis oogt fraai. De voorstelling is duidelijk. De suggestie van de legende van de adelaar kan je niet missen. Voor dit project werden er twee ontwerpen aan de Aarschottenaar voorgesteld. Er waren 1500 inzenders wat niet slecht is voor een stad met net iets meer dan 30.000 inwoners. De doelstelling dat de Aarschottenaar het gevoel heeft mee te kunnen beslissen, lijkt hiermee gehaald te zijn. Het is ook kentekenend voor de economische aanpak van dit project met een enkele uitvoerder in de running. Het was een “nek-aan-nek”-race, maar het ontwerp van Sam Billen haalde het voor dit van de bekende kunstenaar uit Scherpenheuvel, Tuzq. Trouwens zowel Billen als Tuzq werken voor het kunstenaarscollectief Treepack.
Volgens de schepen van Participatie: “Kleine, subtiele elementen in het beeld zorgen voor extra storytelling: de Onze-Lieve-Vrouwekerk zit verwerkt in het staartstuk waardoor dit stuk, mits enige verbeelding, neigt naar de skyline van de stad. Er vliegen wat vogels weg doorheen de bomen en het hart vormt een luchtballon. Op deze manier verbeeldt dit werk een gevoel van vrijheid, een gevoel dat er een wereld opengaat waarin een oneindigheid aan opportuniteiten voor het rapen liggen.”
Hageland actueel voegt er het volgende aan toe: “Wanneer voor dit kunstwerk gekozen werd, is er gekozen voor artistieke storytelling. Hoewel het bij de eerste oogopslag minder monumentaal is, is dit werk veel persoonlijker gericht aan de stad en verkondigt het een visie. De arend is in dit beeld absoluut geen streng en belerend personage, wat toch wel een struikelblok zou kunnen vormen in de perceptie van sommige mensen wanneer dit dier hyperrealistisch wordt geportretteerd op deze vrij reusachtige gevel.”
Auteur: Jan Rymenams
Street art

K.F.C. Herenthout
KFC Herenthout is een Belgische voetbalclub uit Herenthout die uitkomt in vierde provinciale. De club werd gesticht op 1 januari 1916 onder de naam F.C. Victoria. Tien jaar later werd de club omgedoopt tot F.C. Herenthout. De club boekte zijn hoogdagen toen het mocht uitkomen in bevordering (midden jaren '80). In september 2017 verhuisde de club naar een nieuw sportcomplex gelegen naast sporthal 't Kapelleke.
BRON: KFC Herenthout - Wikipedia
Auteur: ROUTELAND
Sportstadion

Cafe De Welkom
Het Kempische wielercafé biedt de beste service voor de bevoorrading, van kleine hap tot volwaardige spaghetti. Aan een aparte tapkraan kunnen de wielertoeristen water tanken. De kraan kreeg de naam Chasse à la Canette, uit de tijd dat renners in de Tour drank gingen halen in cafés. Het café biedt een ruim aanbod aan alcoholvrije bieren. Je vindt er de ruimste toiletruimte, ideaal in een wieleroutfit, en zit met drie tv's boven het gemiddelde aanbod in de wielercafés. Het terras bevindt zich aan de achter zijde. Vraag bij het wegzetten van de fietsen wel om de lange ketting, met slot.
Auteur: Het Nieuwsblad
Horeca

Het grauwzusterpad, met de voeten getreden
Wanneer enkele decennia geleden, de gasthuissite gerestaureerd werd, werd het pad hier heraangelegd en kreeg het de naam van de zusters die hier 350 jaar gewoond en gewerkt hebben. Ons interesseert de steen die voor dit pad gebruikt werd. Iedereen zal hier wel de ‘Belgische’ kassei in herkennen. Kassei is eigenlijk geen soort steen. Het woord is via het Picardische ‘cauchie’ verwant met het Franse ‘chaussée’. De oorsprong is het Latijnse ‘calceata’, wat een met ‘steen bedekte weg’ betekent.
Vooral de blauwe stenen met de witte vlekjes die je hier ziet zijn kenmerkend. Deze steensoort is porfier en is ontstaan door afkoeling van het magma in vulkaangangen. In die fijne materie van kleinere kristallen ontstonden er bij langzame afkoeling relatief grote kristallen die in de geologie fenokrysten worden genoemd, Hier bestaan de fenokrysten uit hoornblende en plagioklaas. Afhankelijk van de mineralogische samenstelling bestaan er verschillende soorten porfier. Zo is graniet ook een porfierisch gesteente. Gesteenten die ontstaan door afkoeling tijdens vulkanische processen worden 'stollingsgesteenten' genoemd.
Onze Belgische kassei kwam uit de groeven van Quenast. (Henegouwen). Daar werd de steen reeds in de 16de eeuw ontgonnen. Je vindt porfier uit Quenast terug op het Rode Plein in Moskou en in de straten van Parijs. Vandaag is de groeve in Quenast met een oppervlakte van 140 ha en een diepte van 125 meter de grootste van Europa. De groeve levert al lang geen kasseistenen meer maar ‘granulaten’. Dat is een steenslag in verschillende formaten. Porfier is zeer goed bestand tegen slijtage en daardoor geschikt voor zware belasting, onder andere onder treinsporen, voor opritten, parkeerplaatsen, tarmacs…. Wanneer je toch bij de aanleg van een weg kasseien van porfier ziet, dan werden ze waarschijnlijk van elders gerecupereerd.
Kasseiwegen hebben vaak een bol profiel om onder andere het afstromen van water te bevorderen. Traditionele kasseien met een omgekeerd licht conische vorm en afgeschuinde top steunen tegen elkaar, wat straten en stoepen een grote stabiliteit verleent. Maar uiteraard moet belet worden dan de stenen zijwaarts wegschuiven en daarom wordt een strook van boordstenen geplaatst. Hiervoor worden vaak ‘hardstenen’ gebruikt. Over hardstenen ondek je meer tijdens de wandeling 'Aarschot. Steengoed!'.
Kasseiwegen behoren tot ons collectief geheugen en het is dan ook niet te verwonderen dat er vooral in de Vlaamse Ardennen een hele reeks kasseiwegen sinds 1995 zijn opgenomen in de lijst van beschermde monumenten. De meeste zijn bekend en berucht uit de Ronde van Vlaanderen om de vele, zware kasseihellingen die moeten beklommen worden. Je kent ze wel: de “Muur van Geraardsbergen”, de Paterberg en de Koppenberg.
Geologisch punt

Een hotel voor metselbijen
Soms zien we in een steen – zoals hier in de aanzetstenen van de boog van de poort – een heleboel ronde gaatjes met een doorsnede van zo’n 0,5 tot 1 cm. Dit zijn meer dan waarschijnlijk de nestgangen van de metselbij. Metselbijen graven een gang in de steen en leggen daar hun eitjes. Eigenlijk doen ze dat in serie: elk eitje wordt afgesloten door een prop van leem en speeksel voor ze het volgende eitje leggen. Een gang bestaat dus uit een keten van kraamkamertjes.
Metselbijen zijn ‘solitair’: ze leven niet samen met soortgenoten in hetzelfde nest. Sinds enkele jaren besteedt de fruitteelt bijzondere aandacht aan de metselbij en zien we steeds meer bijenhotels in de boomgaard. Wat doen die nestgaten met de kwaliteit van de steen?
We zien er geen probleem in dat de metselbijen nestelen in de ijzerzandsteenbanken in hun natuurlijke site. Maar voor gebouwen ligt dit toch wel anders. Het graven van gangen komt de cohesie van de steen niet ten goede en kan in extreme gevallen de stabiliteit van de gehele constructie bedreigen. De bijen ‘zoeken’ vaak de zachtere stenen op die op zich al niet sterk zijn tegen verwering. En het is niet dat enkele gaatje dat we zien, maar achter elk gat kan een gans gangenstelsel liggen. De omvang van de schade kan dan ook alleen met röntgenstralen onderzocht worden.
Een oplossing bestaat meestal uit twee acties: ‘herstellen’ en ‘de bijen op afstand houden’. De schade kan geconsolideerd worden door gaatje per gaatje te injecteren met een ‘grout’. Een grout is een mengsel van hoofdzakelijk fijn cement, water en andere toevoegingen. Bijen op afstand houden kan op een vriendelijke manier: door het plaatsen van ‘bijenhotels’ in de buurt is het mogelijk om de bij van de monumenten te doen ‘afzien’. Het is nu eenmaal eenvoudiger om een sleutel-op-de-deurwoning te betrekken dan er eerst eentje te moeten bouwen.
Geologisch punt

Gemeentehuis Westerlo
“Mijn groottante, gravin Jeanne de Merode, liet in 1911 het kasteel bouwen dat we vandaag kennen als het gemeentehuis”, zegt prins Simon. “Haar broer woonde destijds in kasteel de Merode en zij wilde haar eigen stek. Ze heeft veel betekend voor de streek. Zo liet ze in Westerlo, op de plek waar vandaag de middelbare school ligt, een tapijtfabriek optrekken, om de lokale bevolking werk te verschaffen. En in deelgemeente Heultje liet ze een school en een kapel bouwen.” Gravin Jeanne de Merode had geen kinderen. Tot aan haar dood in 1944 woonde ze samen met een gouvernante en enkele personeelsleden in haar kasteel. “Tante Jeanne zorgde ervoor dat het kasteel na haar overlijden geschonken werd aan het aartsbisdom Mechelen-Brussel.” Daarop deed het kasteel jarenlang dienst als rusthuis voor priesters. Tot het aartsbisdom het in 1972 verkocht aan de gemeente, die er zijn gemeentehuis van maakte. “En zo komt het dat Westerlo een van de mooiste gemeentehuizen van Vlaanderen heeft”, zegt Simon. “Ik heb al gehoord dat sommige mensen speciaal in Westerlo komen wonen om in dit kasteel te kunnen trouwen.” Het kasteel van Jeanne de Merode – dat in de volksmond ‘het nieuwe kasteel’ wordt genoemd – werd opgetrokken in neogotische stijl. “Aan de rechterzijde van het kasteel zie je de kapel”, wijst prins Simon.
Auteur: GVA - Gazet van Antwerpen
Foto-stopplaats

Kasteel de Merode
“Kasteel de Merode is een van de oudste kastelen in Europa”, zegt prins Simon. “De centrale donjon in Kempense zandsteen werd gebouwd in de 14de eeuw – dus nog voor het domein in handen was van onze familie – en had een verdedigingsfunctie. Mijn voorouders lieten in 18de eeuw aan beide kanten van de toren woonvertrekken bouwen.” Het domein noch Kasteel de Merode zelf is vrij toegankelijk. “De kosten voor bewakers en receptionisten zouden niet in verhouding staan tot het beperkte aantal bezoekers per dag. Daarom kiezen we ervoor om het kasteel een paar keer per jaar open te stellen voor een groot publiek.” Prins Simon de Merode woonde als prille twintiger in Brussel op een appartement en werkte bij de marketingafdeling van AB Inbev. Kasteelheer worden was een hele aanpassing. Toen zijn oom een opvolger zocht, besloot Simon op zijn 25ste om het Kasteel van Westerlo te gaan beheren. “Ik wilde het kasteel niet teloor laten gaan, omdat ik er zoveel mooie herinneringen aan heb. Toen ik een kind was, woonde mijn grootmoeder hier. Elke kerstvakantie kwamen we met de hele familie op bezoek. We speelden verstoppertje in het kasteel en hielpen bij het ophangen van de kerstdecoratie. In de tuin vonden jaarlijks de Kasteelfeesten plaats, met allerlei verkoopstanden. Ik wilde nog meer doen met het domein dan alleen de tuin openstellen. Dankzij Historalia en Kerstmagie kan ik de magie die ik hier als kind zelf heb gevoeld overdragen op bezoekers.”
Auteur: GVA - Gazet van Antwerpen
Foto-stopplaats

Aarschot en architectuur. Wederopbouw van Grote Markt en Bonewijk
Tijdens de eerste dagen van de Eerste Wereldoorlog werden in Aarschot bijna 350 panden in brand gestoken of danig vernield. Nog tijdens de oorlog worden plannen gemaakt voor de wederopbouw. Architect is Arthur Pladet. In theorie werd hij gesuperviseerd door de bekende Brusselse architect Jules Brunfaut. Deze plannen hadden betrekking op de algemene urbanisatie en de nieuwe rooilijnen. Pas na de oorlog kan begonnen worden met de wederopbouw van de verwoeste huizen. In Aarschot zouden een vier architecten het aspect van de wederopbouw bepalen. Uiteraard was er Arthur Pladet die o.a. de Bonewijk voor zijn rekening nam. Wellicht de mooiste gevels vind je aan de zuidzijde van de Grote Markt. Hiervoor tekende architect Jozef Fontein.
Deze wederopbouw was geenszins een herstel naar het oorspronkelijke uitzicht. Vele verwoeste huizen hadden een witbepleisterd neoclassisistisch aspect, een stijl die als natievreemd werd beschouwd. Nog aangewakkerd door vaderlandse gevoelens werd resoluut gekozen voor een historiserende en eclectische stijl die verwees naar de Vlaamse renaissance en de barok. Elke gevel werd door een commissie beoordeeld en niet zelden werd het ontwerp afgekeurd op basis van vrij subjectieve motieven.
Wie was architect Arthur Pladet (1873-1941)?
Arthur Bernard Pladet was een Brussels architect en lid van de Brusselse gemeenteraad (1923 – 1926). Hij werd in 1927 schepen van Openbare Werken te Koekelberg. Hij was vooral actief in de jaren 1920 en is gekend om zijn ontwerp voor de nieuwe vestigingsproductie van koekjesbakkerij Victoria (1921) en het appartementsgebouw van de sociale huis-vestingsmaatschappij Koekelbergse Haard (1922). De sociale woningen in de Vestenstraat en Mariëndaalplaats te Diest zijn minder gekende bijdragen.
In Aarschot kunnen we zijn werk gemakkelijk herkennen door de gevelstenen met zijn naam.
Plein

Grobbendonk
Grobbendonk werkt zich in 2024 in het wereldnieuws met een kippencampagne. Het gemeentebestuur van Grobbendonk lanceert het project 'Blij met een gezond ei.' De inwoners van Grobbendonk en Bouwel kunnen van het lokale bestuur per adres gratis twee kippen krijgen. De kippen moeten naast granen en water voornamelijk keuken- en GFT-afval te eten krijgen. Ze moeten goed verzorgd worden in een deftig hok en ook minstens één jaar gehouden worden. Wie gratis kippen wil, moet een soort van charter ondertekenen dat hij of zij zich aan deze afspraken zal houden.
Het doel? Kippen moeten helpen de GFT-afvalberg te verkleinen. De eieren zijn een bonus.
"Een kip kan jaarlijks zo'n 50 kg keuken- en tuinafval verorberen", weet Bartel Van Riet, die het project mee ondersteunt.
Auteur: Mediahuis België
Gemeente

't Snuitje-Stips
Dit café is opgenomen in het boek 'Authentieke Belgische cafés' van Regula Ysewijn.
Ze organiseren hier ook nog elke laatste zondag voor kerstmis de verkiezing van de langste en de dikste prei, de 'poordag'.
Auteur: RouteYou
Cafe

Van Dorpsstraat, 2970 Schilde, België
Naar Dorpsstraat, 2970 Schilde, België
Routering Racefiets - kortste, Manueel